Normaal gesproken is iemand continent. Dit betekent het kunnen ophouden van urine of ontlasting. Lukt het iemand niet om dit op te houden, dan kan het zijn dat deze persoon incontinent aan het worden is. Bij aanhoudende klachten bekijkt de huisarts wat er aan de hand is.

Incontinentie is geen ziekte op zich. Het niet kunnen ophouden van urine of ontlasting komt doordat de blaas, darmen of spieren daar omheen niet meer goed werken. Dit kan door verschillende dingen komen.

Urine-incontinentie kan komen door:

• Het niet meer goed werken van de kringspier of bekkenbodemspieren. Eén op de vier vrouwen heeft hier last van. Bijvoorbeeld doordat iemand een aanleg heeft voor zwakke bekkenbodemspieren, zwangerschap of verandering in de hormoonhuishouding.
• Een overactieve blaas. De blaas trekt samen als dat nog niet zou moeten. Iemand voelt aandrang om te plassen en de urine komt er meteen uit. Dit kan door lichamelijke of psychische problemen komen.
• Een stoornis in het zenuwstelsel, bijvoorbeeld bij een verlamming of schade aan de hersenen.
• Een aangeboren afwijking.

Verlies van ontlasting kan komen door:

• Een beschadiging van de sluitspier. Er is dan geen controle meer over de ontlasting.
• Een geïrriteerde darmwand. De ontlasting wordt in dunnere vorm afgescheiden en dat is lastig om op te houden.
• Afwijkingen in het onderste deel van het ruggenmerg. Hier wordt de werking van de endeldarm en de sluitspier van de anus geregeld.
• Schade aan de hersenen.
• Een aangeboren afwijking.

Problemen met het ophouden van urine of ontlasting beginnen klein en kunnen erger worden. U kunt er ook plotseling last van krijgen, bijvoorbeeld na een ongeluk. In de meeste gevallen gaat u eerst naar uw huisarts. Hij bekijkt samen met u welke klachten u hebt en wat hij in uw situatie er aan kan doen. Als het nodig is verwijst hij u door naar bijvoorbeeld een uroloog of gynaecoloog.

Wat kunt u er aan doen?
Uw huisarts of specialist helpt u bij het oplossen van uw incontinentieprobleem. Zij vertellen u ook wat u zelf kunt doen om problemen te voorkomen. Wij geven u alvast de volgende tips:

Drink voldoende
Het klinkt raar, maar door voldoende te drinken heeft u minder aandrang om te plassen. U hebt daardoor ook minder kans op een infectie van de urinewegen.

Let op wat u drinkt of eet
Koffie, thee, alcohol of kruidig eten prikkelen uw blaas en darmen.

Plas goed uit
Op het toilet moet u uw blaas volledig legen. Dit gaat gemakkelijk als u rechtop zit en uw bekkenbodem ontspant. U plast dan in een keer volledig uit. Ga niet persen, dan drukt u de plasbuis dicht.

Train al je spieren bij het sporten
Sporten is goed, ook voor de bekkenbodemspieren. Belangrijk is dat u alle spiergroepen traint. Traint u bijvoorbeeld alleen uw buikspieren, dan kan de druk op de bekkenbodemspieren te groot worden en toch urineverlies ontstaan. Dit gebeurt steeds vaker bij jongeren die veel sporten.

Zorg voor een schone huid
Als de huid vaak met urine of feces in aanraking komt, wordt de huid schraal en gevoelig. Was de huid regelmatig met warm water. Niet met (teveel) zeep, wat dat droogt de huid uit.

Als iemand in uw omgeving last heeft van incontinentie, kan dat ook uw leven veranderen. Iemand met incontinentie kan vaak best voor zichzelf zorgen. Soms kan het zo zijn dat u dat moet doen. Wij geven u hierbij alvast wat tips.

Zoek zelf ook informatie
Het is handig als u zelf ook het een en ander weet over incontinentie. U kunt de problemen die incontinent zijn met zich meebrengen beter begrijpen. Er is heel veel informatie te vinden over incontinentie op het internet of via patiëntenverenigingen. Klik hier voor interessante links.

Praat erover
Iedereen weet dat incontinent zijn emoties oproept. Diegene die incontinent is kan boos, verdrietig en gefrustreerd zijn.

Dat kan u ook overkomen. Probeer er samen over te praten.

Vraag om hulp
Het zorgen voor iemand die incontinent is, kunt u vaak niet alleen. Vrienden en familie willen u vast wel helpen. Vraag die hulp ook. Zij komen er vaak zelf niet mee, omdat ze afwachtend zijn. Het gaat dan misschien niet om hulp om iemand te verzorgen. Hulp bij het boodschappen doen of schoonmaken van het huis kan ook belangrijk zijn.

Ga naar buiten
Vaak bent u zo druk met zorgen, dat u vergeet even naar buiten te gaan. Een rondje buiten lopen van 5 minuten kan al heerlijk zijn. Het daglicht helpt u ook om weer energie te krijgen. Ook voor diegene waar u voor zorgt, is het belangrijk om naar buiten te gaan. Dus als het even kan: ga samen op pad.

Schakel professionele hulp in
Bij uw zorgverzekering kunt u vragen voor welke hulp u een vergoeding krijgt. Aarzel niet om hun te bellen. U hebt er recht op.

Vraag deskundig advies
Via uw zorgverzekeraar, huisarts of gemeente kunt u bekijken welke organisaties u hulp kunnen bieden. Maatschappelijkwerk of uw huisarts kan u helpen om te bekijken wat in uw geval het beste is.

1. Waardoor raak ik incontinent?
Incontinentie kan door verschillende lichamelijke problemen ontstaan. Voorbeelden zijn zwangerschap, hormoonverandering, diabetes, gewichtstoename, baarmoederverwijdering, spierverslapping, urineweginfecties, continu hoesten, blijvende verstopping in de darmen en een operatie. Ook leeftijd, roken en het gebruik van medicijnen kunnen een rol spelen.

2. Komt incontinentie ook voor bij mannen?
Ja. De meest voorkomende vorm van urineverlies bij mannen ontstaat na operatie aan de prostaat en voornamelijk na prostaatverwijdering. De kans dat hierbij de sluitspier wordt beschadigd is aanwezig. Ook door een overactieve blaas kunt u ongewild urineverliezen.

3. Welke klachten zijn er bij urine-incontinentie?
Deze klachten bestaan voornamelijk uit het ongewild verliezen van urine, dus op momenten dat u het niet wilt. Ook andere klachten kunnen ontstaan, zoals depressiviteit, omdat u de dingen die u graag wilt doen niet meer goed kunt doen. Ook kunnen relatieproblemen ontstaan, bijvoorbeeld omdat u ook urine verliest tijdens seksuele activiteit. Vrouwen kunnen last krijgen van jeuk rond de vagina.

4. Bestaan er medicijnen voor urine-incontinentie?
Er bestaan goede medicijnen voor aandrangincontinentie. Zij verminderen het aandrangsignaal naar het ruggenmerg en de hersenen. De tijd tussen het plassen is langer en het vermindert ook het urineverlies. De werking en de bijwerkingen wisselen. Uw huisarts kan u daar meer over vertellen.

5. Is incontinentie te genezen?
Het hangt van het soort incontinentie af of er wat aan te doen is. Bij lichte vormen van incontinentie kan bekkenbodemtherapie succesvol zijn. Na een operatieve behandeling voor inspanningsincontinentie zijn de resultaten voor 10-15 jaar goed te noemen. Bij aandrangincontinentie is het probleem om hiervan te genezen vele malen moeilijker. Het beste wat men bij de aandrangincontinentie kan verwachten is een verbetering van 80-90%. In dit geval heeft men dan mogelijk wel diverse behandelingen gehad, zoals bekkenbodemfysiotherapie, medicatie, eventueel elektra-acupunctuur en ten slotte Botoxinjecties in de blaas.

6. Wanneer is het raadzaam om naar de huisarts te gaan?
Bij elke vorm van urineverlies is het raadzaam om naar de huisarts te gaan. Hij kan u doorverwijzen naar een uroloog of gynaecoloog. De uroloog of gynaecoloog neemt voldoende tijd voor de patiënt en is op de hoogte is van de nieuwe ontwikkelingen betreffende de behandeling van urineverlies.

7. Kan bekkenbodemtherapie helpen de klachten te verminderen?
Bekkenbodemtherapie wordt gegeven indien de klachten veroorzaakt worden door een stoornis in de functie van de bekkenbodemspieren of doordat deze verslapt zijn. Ook kan er sprake zijn van verkeerd gebruik van de bekkenbodemspieren of van verstoord toiletgedrag . Deze problemen ziet men vaak bij de volgende klachten: niet kunnen plassen, obstipatie, pijnklachten in de bekkenbodem, verzakkingklachten of seksuele problemen. Daarnaast wordt bekkenbodemtherapie vaak voorgeschreven voor en na operaties of bestralingen in het onderbuikgebied, wat het herstel kan bevorderen en het resultaat van een operatie kan optimaliseren. Incontinentie is een van de meest voorkomende klachten waarvoor bekkenbodemtherapie wordt voorgeschreven.

8. Hoe voorkom ik dat mensen mij ‘ruiken’?
Uw continentieverpleegkundige vertelt hoe u het beste met uw incontinentie om kunt gaan. Niet met (teveel) zeep, maar met voldoende water. Veel zeep gebruiken zorgt ervoor dat uw huid ruw en uitgedroogd raakt.

9. Kan ik met urine-incontinentie normaal functioneren?
Met urine-incontinentie kunt u in principe normaal functioneren, maar dit hangt wel af van de ernst van de incontinentie. Er zijn veel hulpmiddelen op de markt om zo aangenaam mogelijk met incontinentie te leven. Het is belangrijk dat u de juiste hulpmiddelen gebruikt, graag adviseren wij u hierbij. U kunt u ons hierover bellen of mailen.

10. Kan ik nog wel op vakantie naar het buitenland?
Of u op vakantie gaat naar het buitenland hangt eigenlijk voor een groot gedeelte van uzelf af. Er is niemand die u tegenhoudt om op vakantie te gaan. Een probleem is soms dat patiënten veel incontinentiemateriaal mee moeten nemen en dat dit op luchthavens soms tot problemen kan leiden. Eventueel kunt u een verklaring vragen aan uw behandelend arts om op deze manier meer bagage mee te kunnen nemen.

Op internet is veel te vinden over incontinent zijn. Wij hebben voor u een aantal websites op een rijtje gezet:

www.incontinentie.net
www.stress-incontinentie.nl
www.darmcontrole.nl
www.vrouwenindeovergang.nl
www.pvvn.nl
www.urologie.startpagina.nl
www.nvfb.nl
www.cvnv.nl
www.scp.nfk.nl

Gezondheid in het algemeen:
www.gezondheidsplein.nl
www.medischestartpagina.nl
www.gezondheidslijn.nl